Forma przystąpienia do spółki cywilnej – kiedy potrzebny akt notarialny?
Czy forma przystąpienia do spółki cywilnej musi być szczególna?
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, do zawarcia umowy spółki cywilnej oraz jej zmiany, w tym także przystąpienia nowego wspólnika, wystarczająca jest zwykła forma pisemna.
Skąd więc tyle wątpliwości dotyczących wymaganej formy przystąpienia do spółki cywilnej? Problem pojawia się w szczególnych sytuacjach, gdy:
-
wspólnicy spółki cywilnej wcześniej nabyli nieruchomość do majątku wspólnego spółki,
-
nowy wspólnik wnosi do spółki nieruchomość, jako wkład własny.
Kiedy przystąpienie do spółki cywilnej wymaga aktu notarialnego?
W przypadku obrotu nieruchomościami, forma pisemna nie wystarczy. W dwóch najczęstszych scenariuszach wymagana będzie forma aktu notarialnego:
-
Jeśli wspólnicy wcześniej zainwestowali w nieruchomości, a nowy wspólnik ma nabyć współwłasność w tym majątku.
-
Jeśli nowy wspólnik wnosi nieruchomość do spółki, jako wkład.
Dodatkowo, jeśli nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków, konieczne będzie uzyskanie zgody małżonka na wniesienie wkładu do spółki.
Jakie są skutki niedochowania formy aktu notarialnego?
Niestety, przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi. W doktrynie i orzecznictwie pojawiają się rozbieżne stanowiska:
🔹 Przeważający pogląd:
-
Nie stajesz się współwłaścicielem nieruchomości nabytej przed przystąpieniem do spółki.
-
Sąd może jednak – na podstawie całokształtu okoliczności – uznać, że zostałeś wspólnikiem spółki cywilnej.
🔹 Pogląd mniejszościowy:
-
Nie stajesz się współwłaścicielem nieruchomości.
-
Nie stajesz się też wspólnikiem spółki cywilnej, ponieważ niedochowanie formy skutkuje nieważnością zmiany umowy.
A co z wystąpieniem ze spółki cywilnej?
Tu orzecznictwo jest bardziej jednolite. Wystąpienie ze spółki cywilnej może nastąpić w dowolnej formie, również ustnie lub e-mailem.
Jednak w praktyce, gdy w majątku spółki znajdują się nieruchomości, pojawia się dodatkowy problem:
👉 Aby dokonać wykreślenia wspólnika z księgi wieczystej, niezbędne będzie złożenie dokumentu przynajmniej w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.
Dlatego zaleca się, by wypowiedzenie udziału w spółce cywilnej złożyć właśnie w takiej formie – dla uniknięcia problemów formalnych przy późniejszych czynnościach wieczystoksięgowych.
Podsumowanie – forma przystąpienia i wystąpienia ze spółki cywilnej
-
W standardowych przypadkach przystąpienia do spółki cywilnej wystarczy forma pisemna.
-
Gdy w grę wchodzi nieruchomość – konieczny jest akt notarialny.
-
Przy wystąpieniu ze spółki nie ma formalnych ograniczeń, ale dla celów księgi wieczystej wymagana jest forma pisemna z podpisem notarialnie poświadczonym.
Potrzebujesz pomocy prawnej przy przystąpieniu do spółki cywilnej lub wystąpieniu z niej?
Skonsultuj się z prawnikiem, który przeanalizuje Twoją sytuację i wskaże najbezpieczniejszą ścieżkę postępowania – szczególnie gdy w grę wchodzą nieruchomości lub majątek wspólny małżonków.